psikolojik-bilgiler
Bu konuya göz gezdirmek için illa psikoloji ya da pdr (Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik) okumanıza gerek yok. Az sonra paylaşacağım yazı ile beraber biraz şaşıracak biraz da bilgileneceksiniz. Kendinizi, insanı, insanın kendisini keşfetmesi için psikolog olması gerekmiyor, psikoloji bir ilgi alanı olabilir, hobi olabilir.

 

Halo etkisi1. Halo Etkisi: Ünlü bir psikologun 1920’de kendi makalesinde kullandığı bir terimdir. Bu etkiye göre insanların, başkalarının dış görünüşüne göre onun hakkında iyi-kötü, çalışkan-tembel ayrımı yapmasıdır. Okulunuzda güzel sarışın bir bayan gördünüz. İşte halo etkisi burada devreye giriyor. Bu kişiyi yeteri kadar tanımasanız bile onu daha merhametli ve zeki olarak görmeye meyilli oluyorsunuz.

Bir grup insanın, bazı şiirleri puanlaması istenmiştir. Ve şiirlerin yanında şiir sahiplerinin fotoğrafları bulunmaktadır. Grubun neredeyse tamamı güzel insanların bulunduğu kağıtlara daha yüksek not vermiştir. İlginç olan şey ise tüm şiirler aynı kişi tarafından yazılmıştır. Yani fotoğraflar bir aldatmacadır.

diane kruger etkisi2. Dunning-Kruger Etkisi: Bu sendrom 1999’da Dunning ve Kruger isimli iki psikolog tarafından keşfediliyor.

Bir insanın herhangi bir alanda yetersiz olması durumunda o kişi, diğerlerine göre kendini daha üstün görmektedir. Türkçede cahil cesareti bu durumu çok iyi özetlemektedir. Bir kişi bir konuda yetersizse;

– Yetersiz olduğu konuda kendini, başka insanlara göre daha üstün görüyor.
– Diğer insanların gerçek olan yetenek ve becerilerini göremiyor.
– Kendi yetersizliğini fark edemiyor.
– Ancak bu kişi ilgili alanda eğitim görürse daha önceki yetersizliğini kabul ediyor!

Yapılan deneylerin sonucunda ise gerçekten yetenekli olan kişiler, kendi yeteneklerini daha etkisiz değerlendiriyor. Bu olayı tarihler öncesinden iki üstad çok güzel tanımlıyor

“Cehalet, genellikle bilgi sahibi olmaktan daha çok özgüvene sebep olur.” Charles Darwin
“Dünyanın sorunu, akıllılar hep kuşku içindeyken aptalların küstahça kendilerinden emin olmalarıdır.” Bertrand Russell

2 bilim adamı “yetkin olmayan insanlar; seçimleri ile beraber vardıkları yanlış sonuçları anlayabilecek kapasitede değildir” görüşünü savunmuştur.

3. İsim-Harf Etkisi: Bu test gizli özgüveni ve egoizmi ölçmek için yapılmıştır. İnsanların bazı kelimeleri seçmesi istendiğinde çoğunluğun kendi isimlerindeki harflerin bulunduğu kelimeyi seçtikleri görülmüştür. Aynı olay kişilerin harf seçmesi istendiğinde de görülmüştür. İlginç olan kısım ise bu deneyde küçük bir grup ‘iş, eş, şehir’ seçimlerinde bile isim harf etkisini dikkate almıştır.


Social4. Ringelmann Etkisi: Yapılan araştırmaya göre bir grupta kişi sayısı arttıkça bireysel verimlilik düşer. 1913’te bir Fransız Mühendis tarafından keşfediliyor. Resme bakarak bu tezi daha iyi kavrayabilirsiniz.

Kalabalık bir sınıfta bir öğrencinin bağırdığını düşünün. Bir de 5-6 kişilik bir sınıfta… Öğretmen hangisinde ses çıkaran kişiyi daha rahatlıkla tespit edebilir? Tabiki az kişinin bulunduğu sınıfta olanı.. Yani sayı arttıkça kişi kendini daha rahat hisseder, sorumluluktan kaçabilir. Bunu özel (butik) dershanelerdeki öğrencilerin başarı oranının yüksek olmasından anlayabiliriz.

5. Ocak Etkisi: Borsada en olumlu geri dönüşlerin Ocak ayında olduğunu biliyor muydunuz? Yurt dışında yapılan yatırımlar ocak ayında aşırı artıyor. Aklınızda bulunsun dedik =)

Güncellenme Tarihi: 24 Ocak 2014
Kategori: Psikoloji